Nowe konto
Napisz do nas

Plan kontroli vs PFMEA – obowiązkowe powiązania

/Plan kontroli vs PFMEA – obowiązkowe powiązania
  • Plan kontroli vs PFMEA

Plan kontroli vs PFMEA – obowiązkowe powiązania

Wprowadzenie 

Można uznać za niepotrzebne powtarzanie po raz kolejny, że plan kontroli  (CP – ang. control plan) jest dokumentem powstającym na bazie PFMEA, ale jak przeglądnie się sposób pracy nad tymi dokumentami w różnych firmach, to chyba jednak warto (znowu) ten temat uporządkować. Wydaje się bowiem, że z góry skazane na niepowodzenie są firmy, w których CP i PFMEA powstają równolegle w niekontaktujących się ze sobą zespołach. Konsekwencje tego w najlepszym razie pojawią się na pierwszym dobrym audicie, a w najgorszym – przy pierwszej reklamacji. 

Charakterystyki wyrobu i procesu  

Plan kontroli i PFMEA to dokumenty mające zupełnie różne cele, przez co mają też zróżnicowaną treść. Jest jednak kilka elementów, które wymagają „synchronizacji”.

Popatrzmy na to najpierw z perspektywy planu kontroli. 

Plan kontroli w PQ-FMEA+

Plan kontroli: kolumny na wpisywanie charakterystyk (przykład z programu PQ-FMEA+) .

Charakterystyki wyrobu i procesu – ten element planu kontroli jest powodem bardzo wielu błędów. I nie chodzi tylko o pomyłki, które mają jakiś akademicki charakter, a o błędy, które doprowadzają do nieskutecznego sterowania procesem! 

Po pierwsze trzeba dobrze zrozumieć zakładaną treść tych kolumn. Wiele osób odczytuje nagłówki „Wyrób” i „Proces” w oderwaniu od tego, co jest powyżej, czyli od słowa „Charakterystyki”. Chodzi tu zatem, w kolejności, nie o nazwę wyrobu (np. amortyzator), ale o analizowaną charakterystykę wyrobu (np. średnica otworu). Chodzi też, w następnej kolumnie, nie o nazwę procesu (np. wiercenie), ale o nazwę charakterystyki procesu (np. rozmiar wiertła).  

W takim kontekście powiązanie z PFMEA wydaje się być już oczywiste, szczególnie w przypadku analizy ryzyka prowadzonej zgodnie ze standardem AIAG & VDA ed. 1 (choć widać to oczywiście także w powiązaniu z innymi formami tego dokumentu) – o tym poniżej. 

Plan kontroli a PFMEA zgodne z AIAG ed. 4 

Standard AIAG ed. 4 nie wymagał wprost dokumentowania ani charakterystyk wyrobu, ani procesu, choć nie wprost charakterystyki wyrobu można było wyczytać z kolumny „Wymaganie”: 

Powiązanie charakterystyk wyrobu CP vs PFMEA AIAG ed. 4

Powiązanie charakterystyk wyrobu CP vs PFMEA AIAG ed. 4  (przykład z programu PQ-FMEA+).

Powiązania powinny więc dotyczyć wymagań z PFMEA z charakterystykami wyrobu z CP. Dla przykładu: wymaganie – „Średnica otworów zgodna ze specyfikacją”, charakterystyka wyrobu „Średnica otworu”. 

Drugie powiązanie dotyczy przyczyny i charakterystyki procesu. Wymaga ono oczywiście pewnej zmiany treści (bo przyczyna jest opisana jako coś negatywnego, a charakterystyka procesu jest neutralna), ale nie jest trudne. Dla przykładu: przyczyna – „Zużyte wiertło”, charakterystyka procesu „Stan wiertła”. 

Plan kontroli a PFMEA zgodne z AIAG & VDA ed. 1 

Dużo prościej jest powiązać „nowe” PFMEA z planem kontroli. Pracując bowiem w oparciu o standard AIAG & VDA ed. 1 w kroku 3 właściwie wprost definiujemy charakterystyki wyrobu i procesu. Ma to nawet swoje odwzorowanie w nagłówku formularza PFMEA: 

Miejsce wpisywania charakterystyk w formularzu PFMEA

Miejsce wpisywania charakterystyk w formularzu PFMEA – krok 3  (przykład z programu PQ-FMEA+) .

Nawet jeżeli składnia gramatyczna umieszonych w PFMEA opisów nie jest identyczna z tymi z planu kontroli, to łatwo można je powiązać. Dla przykładu w kontekście charakterystyki wyrobu: opis funkcji w PFMEA (krok 3) „Średnica otworu zgodna ze specyfikacją” – plan kontroli charakterystyka wyrobu „Średnica otworu. W kontekście procesu: opis funkcji odniesionej do 4M w PFMEA (krok 3) „Ustawienie obrabianego detalu w zadanej pozycji przed obróbką” – plan kontroli charakterystyka procesu „Pozycja detalu przed obróbką”. 

Charakterystyki specjalne 

Dość oczywiste powiazanie ma miejsce w zakresie charakterystyk specjalnych. Oba bowiem dokumenty mają na to osobną (dedykowaną) kolumnę: 

Powiązane pola na oznaczenie charakterystyki specjalnej

Powiązane pola na oznaczenie charakterystyki specjalnej (przykład z programu PQ-FMEA+).

Jeżeli zatem w PFMEA charakterystyka specjalna wynika z opisu wymagania i wady – charakterystyka wyrobu w CP powinna mieć oznaczoną daną charakterystykę specjalną. Jeżeli w PFMEA charakterystyka specjalna dotyczy przyczyny wady – w planie kontroli charakterystyka specjalna powinna zostać skopiowana do charakterystyki procesu.

Sposób nadzorowania charakterystyki  

Kolejne powiązanie dotyczy sposobu, w jaki zaplanowany jest nadzór na wybranymi charakterystykami. W analizie PFMEA do każdej wady (czyli charakterystyki wyrobu) i przyczyny (czyli charakterystyki procesu), gdzie się to okaże konieczne (z uwagi na poziom ryzyka) dopisywane są metody wykrywania (a do nich dopisuje się wartości DET – zgodne w wykorzystywaną w firmie skalą).

Często wprost treść opisująca kontrolę przenoszona jest do CP do kolumny „Metoda kontroli” (ang. control method) – np. „Kontrola wizualna na stanowisku”, „Automatyczna kontrola w ramach EOL”. To pewnego rodzaju opcja, ale absolutnie obowiązkowe jest powiązanie opisu z PFMEA z kolumną „System pomiarowy”. Jeżeli zatem w PFMEA podany jest sposób kontroli „Pomiar na stanowisku pracy” – w CP powinna się pojawić np. „Suwmiarka elektroniczna” lub „Przymiar” lub „Śruba mikrometryczna” itp. Jeżeli w PFMEA mamy wpisane „Kontrola automatyczna na końcu procesu” – w CP pojawić się powinno np. „Tester szczelności ABC” . 

Logika nadzorowania charakterystyki 

Powiązaniem nie wprost pomiędzy PFMEA a CP jest logika sposobu nadzoru nad charakterystyką. Nie chodzi tu o samo przeniesienie metody kontroli (co omówiono powyżej), ale o wykorzystanie ustaleń zespołu PFMEA do określenia odpowiedniej częstotliwości kontroli.

Jeżeli bowiem z analizy wyniknie, że jedyną przyczyną wady (czyli w konsekwencji nieosiągnięcia charakterystyki wyrobu) jest jakaś stała, permanentna przyczyna (np. operator zamontował wiertło niezgodnego rozmiaru), to kontrola jednej (pierwszej) sztuki jest zupełnie wystarczająca (niezgodność będzie od początku produkcji). Jeżeli jednak PFMEA wskazuje, że przyczyna ma charakter przypadkowy, losowy – np. operator ustawił wiercony element w niezgodnej pozycji (co któreś wiercenie), to kontrola tylko pierwszej sztuki ma bardzo, ale to bardzo ograniczony sens. 

Podsumowanie 

Jak widać bez wątpienia te dwa dokumenty są ze sobą bardzo związane i dobrze zrobione PFMEA daje nam już kilkadziesiąt procent treści planu kontroli. Niektóre programy wyspecjalizowane w PFMEA (np. PQ-FMEA+) same więc (często ku pozytywnemu zdziwieniu użytkowników), tworzą oba dokumenty jednocześnie. Wtedy po zrobieniu dobrego PFMEA w planie kontroli pozostaje nam tylko dopisanie wielkości próbki i częstotliwości jej pobierania oraz sposobu reagowania (ostatnia kolumna CP) i mamy oba dokumenty gotowe, a co najważniejsze, w 100% spójne. 

 

2024-05-24T14:38:12+02:00 6 marca 2024|Kategorie: Artykuły|0 komentarzy

Zostaw komentarz